17 lipca 2017

Metoda McKenziego

metoda McKenzie

Rozwój cywilizacyjny, długotrwała pozycja siedząca, ograniczona aktywność fizyczna przyczyniają się do coraz częstszego występowania  dolegliwości bólowych kręgosłupa. Problem ten dotyczy coraz młodszych osób, istotnie obniżając komfort ich życia. Statystyki pokazują, że 40% populacji doświadcza bólu dolnego odcinka kręgosłupa każdego roku.  Dolegliwości bólowe dolnego  odcinka kręgosłupa są jedną z najczęstszych przyczyn niezdolności do pracy wśród osób czynnych zawodowo. W związku z rosnącą liczbą osób zmagających się z bólami kręgosłupa konieczne jest poszukiwanie skutecznych metod radzenia sobie z nimi. Jedną z takich metod, najczęściej stosowaną w USA oraz krajach Europy zachodniej jest metoda McKenziego. Twórcą tej metody jest Robin McKenzie fizjoterapeuta pochodzący z Nowej Zelandii. Pracując z pacjentami oraz przeprowadzając szereg badań zaobserwował, że w przypadku pacjentów z określonymi dolegliwościami bólowymi ulgę przynosi im wykonywanie specyficznych ruchów, a w niektórych przypadkach nawet przyjęcie statycznych pozycji ciała. To, co wyróżnia metodę McKenziego od innych metod leczenia dolegliwości bólowych kręgosłupa to fakt, że skupia się ona na znalezieniu i eliminacji przyczyny bólu oraz przeciwdziałaniu nawrotom dolegliwości, a nie tylko na doraźnym uśmierzeniu bólu. Wielkim atutem metody McKenziego jest fakt, że pozwala ona chorym samodzielnie radzić sobie z bólem, poprzez określone ruchy oraz pozycje. W niektórych przypadkach wymagana jest indywidualna praca z terapeutą, ale i ona dąży do późniejszej samodzielnej pracy pacjenta.  Badanie w metodzie McKenziego opiera się na opracowanych przez twórcę metody specjalnych protokołach diagnostycznych, odrębnych dla poszczególnych odcinków kręgosłupa oraz dla kończyn. Protokół zawiera bardzo dokładny wywiad chorobowy, pozwalający precyzyjnie ustalić zachowanie się objawów oraz ich zmienność w ciągu doby. Następnym etapem jest badanie, oparte na znajomości wzorców bólowych oraz ich zmian w odpowiedzi na testujące ruchy, ściśle określone przez procedurę badania. Takie działanie pozwala na skuteczne znalezienie źródła bólu i przypisanie objawów do jednego z trzech zespołów klinicznych opisanych przez autora. Poszczególnym zespołom klinicznym autor metody zaleca odmienny sposób postępowania.

Złożona budowa kręgosłupa sprawia, że za ból mogą odpowiadać różne struktury. Jednak jak wynika z badań, w ok. 90% przypadków sprawcą dolegliwości bólowych kręgosłupa jest uszkodzony krążek międzykręgowy. Wewnętrzne elementy uszkodzonego krążka przemieszczają się z każdym ruchem bądź zmianą pozycji ciała, mogąc wywoływać ból. Podczas badania terapeuta może ustalić kierunek przemieszczenia się uszkodzonych struktur, co pozwala na zastosowanie ruchu, który będzie wprowadzał na swoje miejsce przemieszczone, uszkodzone tkanki dysku. Pacjent czynnie, samodzielnym ruchem bądź z pomocą terapeuty, koryguje zaburzenia struktury uszkodzonego krążka międzykręgowego, co pozwala na redukcję lub pełne wyeliminowanie dolegliwości bólowych. Bardzo istotną w procesie rehabilitacji jest edukacja pacjenta, tak by mógł on unikać czynności czy ruchów zaostrzających objawy.

Jeżeli u pacjentów występuje utrata prawidłowej ruchomości i elastyczności kręgosłupa, czy występuje ból miejscowy na końcu zakresu ruchu, który ustępuje natychmiast po powrocie do pozycji spoczynkowej, to mamy do czynienia z zespołem dysfunkcyjnym. W takiej sytuacji przyczyną bólu nie jest uszkodzony krążek międzykręgowy lecz nieprawidłowości w strukturze tkanek miękkich. Leczenie takiego zespołu zmierza do przywrócenia prawidłowej ruchomości. Wymaga wykonywania systematycznych, dobrze dobranych ćwiczeń przywracających normalną elastyczność tkanek.

Jest pewna grupa pacjentów zwykle młodych, u których w badaniu nie obserwuje się zmniejszenia ruchomości, a testowanie powtarzanymi ruchami nie wywołuje bólu. Widać natomiast nieprawidłowy nawyk postawy. Tacy pacjenci odczuwają nieokreślone bóle pleców pracując w pozycji siedzącej po kilka godzin dziennie. Leczenie takich pacjentów polega na dokładnej edukacji w zakresie korekcji postawy oraz wykonywaniu ćwiczeń kształtujących prawidłową postawę. Ignorowanie takich bólów pleców często może prowadzić do rozwoju zmian o charakterze strukturalnym.

Podejście lecznicze w metodzie McKenziego, choć pozornie proste i oczywiste, oparte jest na szczegółowej anatomii oraz biomechanice kręgosłupa, a także wieloletnim doświadczeniu autora. Ogromną zaletą metody McKenziego jest koncentracja na eliminacji przyczyny problemów, a nie jedynie skutków jakimi są dolegliwości bólowe. Nadrzędnym celem metody jest ograniczenie liczby nawrotów dolegliwości bólowych. Dlatego tak ważną rolę w procesie rehabilitacji odgrywa profilaktyka oparta na edukacji pacjenta, oraz  korekta postawy.

                                                                                       Autor:

mgr Łukasz Urbański

Zobacz także